Dalga Enerjisi

Dalga enerjisi nedir? Deniz dalgasında elektrik nasıl üretilir?

Deniz Dalgası Dünyaya baktığımızda karadan çok suyla kaplı olduğunu görürüz. Rakamlarla ifade edecek olursak dünyanın %70 i sularla kaplıdır. Bu devasa büyüklük bizlere suyun doğal gücünden yararlanıp enerji elde etmek konusunda ümit vermektedir. Dalga enerjisi suyun muazzam kuvvetinden faydalanabilmeyi sağlar. Bu gücün bir kısmı bile kullanılabilse dünyanın büyük bir kısmının elektrik ihtiyacı karşılanabilir. Gerçekçi hesaplara göre şu anki teknoloji ile dalga enerjisinden dünyanın elektrik ihtiyacının %10 u karşılanabilir. Oysa teorik olarak okyanuslarda bulunan dalga enerjisinin sadece %20 si bile tüm dünyanın elektrik ihtiyacını karşılayabilir. Bu makalede dalga enerjisinden yararlanmak için kullanılan mühendislik metotları incelenecektir. Ancak öncelikle dalganın bu enerjiyi nasıl kazandığını incelemekte fayda vardır.

Dalga İle İlgili Temel Terimler
Crest ( Tepe ) : Dalganın en üst kısmı.
Trough ( Bitiş ) : Dalganın bittiği nokta
Wavelegth ( Dalga boyu ) : Bir dalganın tepesi ile diğer dalganın tepesi arasındaki yatay mesafedir.
Wave height ( Dalga yüksekliği ) : Dalganın başlangıç noktası ve tepesi arasındaki dikey uzaklık
Freaquency ( Frekans ) : Belirli bir zamanda ölçülen dalga sayısıdır.
Dalga Enerjisi Temelleri Dalga enerjisi aslında güneş enerjisinin bir başka formudur. Bu belki kulağa garip gelebilir. Ancak dalga güneşin dünyayı ısıtmasıyla ortaya çıkan rüzgarlar tarafından başlatılır. Güneş dünyanın her noktasını aynı şekilde ısıtmaz. Dünyanın geometrik yapısı nedeniyle bazı bölgeler ısıyı daha iyi bir açıyla alır ve diğer yerlerden fazla ısınır. Havanın bir bölümü daha fazla ısınır, ısındıkça yoğunluğu azaları, hafifler ve yukarı çıkar. Isınan havanın terk edip boşalttığı yere daha yoğu ve soğuk olan hava çöker. Bu hava sirkülasyonu rüzgarı oluşturur. Rüzgar ayrıca güçlü dalgaların oluşmasına neden olur. Su yüzeyi boyunca hızla esen rüzgar sürtünme nedeniyle küçük dalgalanmalara neden olur. Bu küçük dalgacıklar devam eden rüzgar boyunca çığ gibi büyüyerek daha büyük dalgaları oluştururlar. Yani temel olarak güneş enerjisini rüzgara, rüzgarda dalgaya transfer eder.

Dalga Enerjisi ile elektrik üretimi Dalganın gücünü belirleyen bazı faktörler vardır; Rüzgar hızı : Rüzgar hızı arttığında dalga boyu büyüyecektir. Rüzgar süresi : Uzun süreli esen rüzgarlar çığ etkisi nedeniyle daha büyük dalgaların oluşmasını sağlayacaktır. Dalga enerjisinde su kinetik enerjinin iletildiği ortamdır. İlginç olan şudur ki aslında su iletilmez, sadece hareket iletilir. Su moleküleri iletim bandındaki silindirler gibidir. Bandı hareket ettirirler ancak kendileri yerinde kalır. Bu nedenle su yüzeyindeki şamandıralar suyla hareket etmek yerine yukarı çıkıp alçalırlar. Dalga enerjisi büyük miktardaki enerjiyi küçük bir alandan elde edebilir. Bu özellik dalga enerjisi için artı bir değerdir. Çünkü günümüz teknolojisinde rüzgar ve güneş ile enerji elde edebilmek için büyük alanlara ihtiyaç duyulur. Dalga enerjisinin diğer bir artı özelliği güvenilebilirliğidir. Çünkü dalganın gideceği yol rüzgar yönüne bakılarak tayin edilebilir. Ayrıca dalgalar birbirini tetikleyerek çok uzun mesafeleri katedebilir. Dalgaların uzun mesafe katetmesi okyanus veya deniz yüzeyindeki tüm enerjinin herhangi bir iş yapmadan bize kadar taşınması anlamına gelir.

Dalga Enerjisinden Yararlanma Yolları
Dalgalardan enerji elde etmek bir kaç yüzyıldır üzerine düşünülen bir fikirdir. Ancak özellikle 1970 lerdeki petrol krizi döneminde üzerinde önemle düşünülmeye başlanmıştır. 1970 lerden sonra mühendisler dalga enerjisini toplamakla ilgili birçok method geliştirmiş ve uygulamışlardır. Bu metodlar sahil kıyılarında, sahile yakın yerlerde veya açıkdenizlerde kullanılabilir. Birçok cihaz kıyıya yakın veya uzak olması farketmeden çapalarla deniz zeminine sabitlenir. Aşağıda belli başlı dalga enerjisi dönüştürücüler ( WEC – wave energy converter ) tanıtılmıştır. Terminator : Dalga yönüne dik olarak yerleştirilen dalga enerji cihazları terminator olarak bilinir. Bu terminatörler dalgaya cevap veren hareketli bir parça ve sabit bir parçadan oluşur. Sabit parça deniz zeminine veya sahile sabitlenebilir. Hareketli parça yukarı ve aşağı hareket ederek arabalardaki piston görevini görür. Bu hareket türbini hareket ettirmek için gerekli olan havanın veya yağın sıkıştırılmasını sağlar.

Terminator Çeşitleri
Salınımlı su kolonuSalınımlı Su Kolonu ( Oscillating water column – OWC ) : Salınımlı su kolonu dalga enerjisinden elektrik enerji üretilen terminatör çeşitlerinden biridir. İki kapısı vardır. En alttaki kapı suyun içeri girmesini sağlar. Su tarafından sıkıştırılan hava dar kısımdan geçerek çıkıştaki türbini hareket ettirir. Dalga geri çekilirken içerideki havayı boşaltacak bu hareket türbinin yeniden hareket etmesini sağlayacaktır. Bu sistemde normal bir türbin kullanılırsa su odaya girdiğinde ve odadan çıkarken türbin pervanesi farklı yönlere dönecektir. Bu durumda pervane durup durup çalıştığı için enerji üretimini azaltacaktır. Ancak wells türbini kullanıldığında bu türbinin özel yapısı sayesinde zaman kaybı yaşanmadan her zaman tek yöne doğru dönüş sağlanır ve daha verimli bir şekilde enerji üretilmesini sağlar.

Salter ÖrdeğiSalter Ördeği : Şeklinden dolayı bu ismi almış bir terminatördür. Su yüzeyinde dalgayla inip yükselerek türbinini çalıştırır ve elektrik enerjisi üretebilir. Teorik anlamda en çok elektrik üretecek, dalga enerji üreteci olarak görülmektedir. Dalga Zayıflatıcı : Bu cihaz dalgaya paralel olarak konumlandırılır. Birbirine bağlı hareketli silindirlerden oluşur. Dalga hareketiyle bu silindirler hareket eder ve bu hareket silindirlere bağlı elektrik generatorunu çalıştırır. Üretilen elektrik kablolar ile deniz zemininden karaya gönderilir.

Dalga ZayıflatıcıNOT : BU MAKALE YENİLENEBİLİR TEMİZ ENERJİ SİSTEMLERİ KONUSUNDA GENEL BİLGİ MAHİYETİNDE HAZIRLANMIŞTIR. ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONUSUNDA ŞU ANDA İMALAT, İTHALAT, TOPTAN SATIŞ, PERAKENDE SATIS, MONTAJ, SERVİS, DESTEK VB. ÇALIŞMAMIZ YOKTUR. DALGA ENERJİSİ KONUSUNDA ÇALIŞMAMIZ BAŞLADIĞINDA WEB SİTEMİZDE İLAN EDİLECEKTİR.

Posted in Blog
Tags: , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*